Polityka klimatyczna traci spójność?

Trudno dziś wskazać jedną, spójną linię polityki klimatycznej rządu. Formalne dokumenty takie jak Plan Krajowy Odbudowy (KPO) istnieją, lecz w praktyce ich kierunek rozmywa się pod wpływem bieżącej polityki i doraźnych nacisków. Coraz częściej decyzje podejmowane są pod kątem pozyskania poparcia wyborczego, a nie konsekwentnej realizacji celów środowiskowych, co osłabia zaufanie do deklarowanych ambicji klimatycznych. Polityka klimatyczna musi operować na kilku poziomach jednocześnie międzynarodowym, krajowym i lokalnym. Na arenie globalnej Polska jest związana porozumieniami takimi jak Porozumienie Paryskie, które wyznaczają długofalowy kurs redukcji emisji gazów cieplarnianych. Na poziomie krajowym priorytetami powinny być poprawa jakości powietrza oraz uniezależnienie się od importowanych paliw kopalnych zwłaszcza gazu i ropy, których zasoby na miejscu są ograniczone. Te trzy cele są zbieżne i wzajemnie się wzmacniają, choć ich wdrożenie wymaga różnych narzędzi i zróżnicowanych działań.

– Problem polega na braku ciągłości w polityce. Jedne programy są przyspieszane i finansowane, inne odkładane lub osłabiane pod presją lobby czy krótkoterminowych kalkulacji politycznych. Przykładem są wahania w podejściu do systemów wsparcia dla odnawialnych źródeł energii, niepewność co do ścieżki transformacji energetycznej oraz zmienne podejście do regulacji dotyczących efektywności energetycznej budynków. W rezultacie inwestorzy i samorządy otrzymują sprzeczne sygnały, co utrudnia planowanie długoterminowe i podnosi koszty transformacji – powiedział serwisowi eNewsroom.pl Mikołaj Troczyński z Fundacji WWF Polska. – Konsekwencją takiej polityki jest opóźnianie koniecznych zmian i ryzyko utraty środków unijnych przeznaczonych na zieloną transformację. Równocześnie utrzymanie zależności od paliw kopalnych stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego i prowadzi do emisji, których ograniczenie jest kluczowe z punktu widzenia klimatu i zdrowia publicznego. Eksperci od lat podkreślają, że odejście od paliw kopalnych powinno być priorytetem zarówno z powodów środowiskowych, jak i geopolitycznych. Aby przywrócić spójność polityki, potrzebna jest jasna wizja z konkretnymi etapami wdrożenia, stabilne mechanizmy finansowania oraz transparentny dialog z obywatelami i interesariuszami. Niezbędne są także mechanizmy ochrony decyzji strategicznych przed krótkoterminowymi presjami politycznymi. Tylko wówczas Polska będzie mogła realizować zobowiązania międzynarodowe, poprawiać jakość powietrza i budować odporność energetyczną kraju – zaznaczył Mikołaj Troczyński.